Ανοίγει ο δρόμος για τη μεταφορά του συντελεστή δόμησης, μια αλλαγή που αφορά ιδιοκτήτες ακινήτων σε όλη την Ελλάδα. Πρόκειται για ένα εργαλείο που επιτρέπει να «μεταφερθεί» το δικαίωμα δόμησης από ένα οικόπεδο σε άλλο, με σημαντικές επιπτώσεις στην αξία της ιδιοκτησίας. Αν έχετε ακίνητο, αξίζει να καταλάβετε τι σημαίνει αυτό στην πράξη.
Ο συντελεστής δόμησης είναι, με απλά λόγια, το πόσο μπορείτε να χτίσετε σε ένα οικόπεδο. Αν για παράδειγμα έχετε ένα οικόπεδο 200 τετραγωνικών και ο συντελεστής δόμησης είναι 1,5, τότε μπορείτε να χτίσετε συνολικά 300 τετραγωνικά. Αυτός ο αριθμός καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την αξία ενός ακινήτου — όσο μεγαλύτερος ο συντελεστής, τόσο πιο «αξιοποιήσιμο» το οικόπεδο.
Η μεταφορά συντελεστή δόμησης είναι ένα εργαλείο που υπάρχει στην ελληνική νομοθεσία εδώ και χρόνια, αλλά στην πράξη δεν λειτουργούσε αποτελεσματικά. Η ιδέα είναι απλή: αν έχετε ένα οικόπεδο που δεν μπορείτε ή δεν θέλετε να αξιοποιήσετε πλήρως — για παράδειγμα επειδή βρίσκεται σε περιοχή με περιορισμούς — μπορείτε να «πουλήσετε» το δικαίωμα δόμησης σε κάποιον άλλο, ο οποίος θα το χρησιμοποιήσει σε διαφορετικό οικόπεδο.
Αυτό σημαίνει ότι ο ιδιοκτήτης ενός παλιού διατηρητέου κτιρίου στο κέντρο της Αθήνας, που δεν μπορεί να το κατεδαφίσει και να χτίσει κάτι νέο, μπορεί να «μεταφέρει» τον συντελεστή δόμησης που δεν χρησιμοποιεί και να πάρει χρήματα από έναν κατασκευαστή που θέλει να χτίσει περισσότερα τετραγωνικά αλλού.
Το πρόβλημα μέχρι σήμερα ήταν ότι δεν υπήρχε οργανωμένη αγορά για αυτές τις συναλλαγές. Δεν ήταν ξεκάθαρο πώς αποτιμάται το δικαίωμα, πώς γίνεται η μεταβίβαση, ποιος ελέγχει τη διαδικασία. Αποτέλεσμα: το εργαλείο έμενε στα χαρτιά.
Τώρα, με τις νέες ρυθμίσεις που προωθούνται, επιχειρείται να δημιουργηθεί ένα σαφές πλαίσιο που θα κάνει τη μεταφορά συντελεστή δόμησης πιο εφαρμόσιμη και διαφανή. Στόχος είναι να λειτουργήσει ουσιαστικά μια δευτερογενής αγορά δικαιωμάτων δόμησης, με κανόνες και εποπτεία.
Για τον απλό ιδιοκτήτη, αυτό μπορεί να σημαίνει δύο πράγματα. Πρώτον, αν έχετε ακίνητο με «αναξιοποίητο» δυναμικό δόμησης — π.χ. οικόπεδο σε περιοχή με αυστηρούς όρους δόμησης ή διατηρητέο κτίριο — μπορεί να αποκτήσετε τη δυνατότητα να το μετατρέψετε σε εισόδημα. Δεύτερον, αν είστε αγοραστής ακινήτου ή επενδυτής, η αλλαγή αυτή μπορεί να επηρεάσει τις τιμές και τις δυνατότητες ανάπτυξης σε διάφορες περιοχές.
Βέβαια, η εφαρμογή θα κρίνει τα πάντα. Η ελληνική εμπειρία με παρόμοιες ρυθμίσεις δείχνει ότι ακόμα και καλές ιδέες μπορούν να «κολλήσουν» στη γραφειοκρατία ή να εφαρμοστούν με καθυστέρηση. Αυτό που είναι σίγουρο είναι ότι η κίνηση αυτή αλλάζει το τοπίο για όσους έχουν ακίνητα με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά — και αξίζει να το παρακολουθείτε από κοντά, ειδικά αν σκέφτεστε αγορά, πώληση ή ανάπτυξη ακινήτου στα επόμενα χρόνια.
