Ο Καναδάς προτείνει ολική απαγόρευση των δωρεών σε κρυπτονομίσματα προς πολιτικά κόμματα, επικαλούμενος κινδύνους ξένης ανάμειξης στις εκλογές. Το νομοσχέδιο προβλέπει αυστηρές κυρώσεις για παραβάτες και επεκτείνεται και σε άλλες δυσκολοεντοπίσιμες μορφές πληρωμής. Παρόμοια κίνηση ανακοίνωσε την ίδια μέρα και η Βρετανία.
Η καναδική κυβέρνηση κατέθεσε νομοσχέδιο που απαγορεύει στα πολιτικά κόμματα να δέχονται δωρεές σε κρυπτονομίσματα. Η κίνηση αυτή δεν αφορά μόνο τον Καναδά — είναι μέρος μιας ευρύτερης ανησυχίας που αρχίζει να εκφράζεται και σε άλλες δυτικές χώρες για το πώς η ψηφιακή τεχνολογία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να επηρεαστούν εκλογές από ξένες δυνάμεις.
Το νομοσχέδιο, γνωστό ως Strong and Free Elections Act, κατατέθηκε στη Βουλή των Κοινοτήτων και προτείνει τροποποίηση του εκλογικού νόμου ώστε να απαγορευτεί η αποδοχή δωρεών σε κρυπτονομίσματα, ταχυδρομικές επιταγές και προπληρωμένες κάρτες. Ο λόγος; Αυτές οι μέθοδοι πληρωμής είναι δύσκολο να ιχνηλατηθούν και μπορούν να χρησιμοποιηθούν για ανώνυμες συνεισφορές — κάτι που ανοίγει την πόρτα σε πιθανή ξένη χρηματοδότηση πολιτικών κομμάτων.
Ο Steven MacKinnon, ο επικεφαλής της κυβερνητικής παράταξης στη Βουλή, δήλωσε ότι το νομοσχέδιο στοχεύει να διασφαλίσει ότι οι εκλογές παραμένουν ελεύθερες, δίκαιες και ασφαλείς. Η ίδια μέρα που κατατέθηκε το νομοσχέδιο στον Καναδά, η Βρετανία ανακοίνωσε παρόμοια πρόθεση για μορατόριουμ στις δωρεές κρυπτονομισμάτων σε κόμματα — γεγονός που δείχνει ότι η ανησυχία είναι διεθνής.
Δεν είναι η πρώτη φορά που επιχειρείται κάτι τέτοιο στον Καναδά. Ένα παρόμοιο νομοσχέδιο είχε κατατεθεί το 2024 από τον τότε υπουργό Δημόσιας Ασφάλειας Dominic LeBlanc, αλλά δεν κατάφερε να προχωρήσει πέρα από τη δεύτερη ανάγνωση στη Βουλή και τελικά έπεσε στο κενό. Το νέο νομοσχέδιο ξεκινά και αυτό από την πρώτη ανάγνωση, οπότε έχει ακόμα αρκετά στάδια να διανύσει — αναγνώσεις, επιτροπή, Γερουσία — πριν γίνει νόμος.
Αξίζει να σημειωθεί ότι στον Καναδά οι δωρεές σε κρυπτονομίσματα προς πολιτικά κόμματα επιτρέπονται από το 2019 και αντιμετωπίζονται νομικά σαν δωρεές σε περιουσιακά στοιχεία. Ωστόσο, το 2024 ο επικεφαλής της εκλογικής αρχής του Καναδά, Stéphane Perrault, συνέστησε την πλήρη απαγόρευσή τους, επισημαίνοντας ότι δυσκολεύουν σημαντικά την ταυτοποίηση του δωρητή.
Αν το νομοσχέδιο ψηφιστεί, οι συνέπειες για όσους παραβούν τον νόμο θα είναι σοβαρές. Τυχόν δωρεές που έχουν γίνει με απαγορευμένες μεθόδους θα πρέπει να επιστραφούν, να καταστραφούν ή να παραδοθούν στην εκλογική αρχή. Τα πρόστιμα μπορεί να φτάσουν έως και το διπλάσιο του ποσού της δωρεάς, συν 25.000 δολάρια για φυσικά πρόσωπα και 100.000 δολάρια για εταιρείες.
Το νομοσχέδιο δεν σταματά εκεί. Προτείνει επίσης διεύρυνση της υπάρχουσας απαγόρευσης για ρεαλιστικά deepfakes — δηλαδή βίντεο ή ηχητικά αρχεία που παρουσιάζουν πολιτικούς να λένε πράγματα που δεν είπαν ποτέ. Το ζήτημα αυτό είχε έρθει στο προσκήνιο κατά τη διάρκεια των αμερικανικών εκλογών του 2024, όταν κυκλοφόρησε deepfake του τότε Προέδρου Μπάιντεν που καλούσε τους ψηφοφόρους να μην ψηφίσουν.
Για τον μέσο πολίτη, αυτές οι εξελίξεις έχουν ένα σαφές μήνυμα: οι κυβερνήσεις αρχίζουν να παίρνουν πιο σοβαρά τους κινδύνους που φέρνει η ανωνυμία των κρυπτονομισμάτων στη δημόσια ζωή. Δεν πρόκειται για εχθρότητα απέναντι στην τεχνολογία, αλλά για μια προσπάθεια να τεθούν όρια εκεί όπου η διαφάνεια είναι απαραίτητη.
