Ο νόμος GENIUS Act έφερε για πρώτη φορά ένα ομοσπονδιακό πλαίσιο για τα stablecoins στις ΗΠΑ, αλλά η εφαρμογή του εγείρει ερωτήματα για την ασφάλεια των επενδυτών. Ο κεντρικός τραπεζίτης Μάικλ Μπαρ προειδοποιεί ότι πολλά εξαρτώνται από το πώς θα μεταφραστεί ο νόμος σε πράξη.
Τα stablecoins — δηλαδή τα ψηφιακά νομίσματα που είναι συνδεδεμένα με παραδοσιακά νομίσματα όπως το δολάριο — βρίσκονται στο επίκεντρο μιας μεγάλης νομοθετικής αλλαγής στις ΗΠΑ. Τον Ιούλιο του 2025 υπογράφηκε ο νόμος GENIUS Act, ο οποίος δημιουργεί για πρώτη φορά ένα ενιαίο ομοσπονδιακό πλαίσιο για τους εκδότες αυτών των ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων. Στην ουσία, ο νόμος λέει ότι κάθε stablecoin πρέπει να έχει πίσω του ισόποσα αποθεματικά — δολάρια ή αμερικανικά ομόλογα — ώστε ο κάτοχός του να μπορεί ανά πάσα στιγμή να το εξαργυρώσει στην ονομαστική του αξία.
Ο Μάικλ Μπαρ, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Fed), παραδέχτηκε ότι ο νόμος φέρνει την πολυαναμενόμενη σαφήνεια στην αγορά. Ωστόσο, τόνισε ότι το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι τι λέει ο νόμος, αλλά πώς θα τον εφαρμόσουν οι ρυθμιστικές αρχές στην πράξη.
Οι ανησυχίες του Μπαρ δεν είναι θεωρητικές. Επεσήμανε τρεις βασικούς κινδύνους που παραμένουν ανοιχτοί. Πρώτον, τον κίνδυνο ξεπουλήματος σε περίοδο κρίσης — αυτό που στα οικονομικά λέμε “bank run” — όπου πολλοί κάτοχοι ζητούν ταυτόχρονα να εξαργυρώσουν τα stablecoins τους και ο εκδότης δεν έχει αρκετά ρευστά. Δεύτερον, τον κίνδυνο οι εκδότες να επενδύουν τα αποθεματικά τους σε πιο επικίνδυνα περιουσιακά στοιχεία για να βγάλουν μεγαλύτερη απόδοση, υπονομεύοντας έτσι την αξιοπιστία τους. Τρίτον, τον κίνδυνο χρήσης stablecoins για ξέπλυμα χρήματος, ειδικά όταν αγοράζονται σε δευτερογενείς αγορές χωρίς έλεγχο ταυτότητας.
Για να καταλάβουμε γιατί αυτές οι ανησυχίες έχουν βάση, αρκεί να θυμηθούμε ότι παρόμοια προβλήματα έχουν εμφανιστεί στο παρελθόν με άλλες μορφές “ιδιωτικού χρήματος”. Ο Μπαρ αναφέρθηκε στην εποχή της ελεύθερης τραπεζικής στις ΗΠΑ τον 19ο αιώνα, στον Πανικό του 1907, αλλά και στις κρίσεις των αμοιβαίων κεφαλαίων χρηματαγοράς κατά τη διάρκεια της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης και της πανδημίας. Η ιστορία δείχνει ότι όταν λείπουν οι κατάλληλες εγγυήσεις, ακόμα και τα πιο “σταθερά” χρηματοοικονομικά εργαλεία μπορούν να καταρρεύσουν.
Παράλληλα, το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών άνοιξε νέο δημόσιο διάλογο για την εφαρμογή του νόμου, ζητώντας από φορείς και πολίτες να εκφράσουν απόψεις για το πώς πρέπει να ισορροπηθεί η ανάπτυξη της αγοράς με την προστασία των χρηστών. Η Ομοσπονδιακή Εταιρεία Ασφάλισης Καταθέσεων (FDIC) έχει ήδη διευκρινίσει ότι τα stablecoins δεν θα καλύπτονται από την ασφάλιση καταθέσεων — κάτι που σημαίνει ότι αν ένας εκδότης χρεοκοπήσει, ο κάτοχος δεν έχει την ίδια προστασία που έχει ένας απλός τραπεζικός καταθέτης.
Για τον Έλληνα που ασχολείται με κρυπτονομίσματα ή σκέφτεται να χρησιμοποιήσει stablecoins για αποταμίευση ή συναλλαγές, το μήνυμα είναι σαφές: ο νόμος στις ΗΠΑ βάζει μια πρώτη τάξη στην αγορά, αλλά η προστασία του επενδυτή δεν είναι ακόμα δεδομένη. Αξίζει να παρακολουθείτε πώς θα διαμορφωθούν οι τελικοί κανόνες, καθώς αναμένεται να επηρεάσουν και την ευρωπαϊκή αγορά μέσω του κανονισμού MiCA που ήδη εφαρμόζεται στην ΕΕ.
