Οι τιμές στα τρόφιμα συνεχίζουν να πιέζουν το οικογενειακό εισόδημα. Ο πόλεμος στην Ουκρανία και το αυξημένο κόστος ενέργειας επηρεάζουν άμεσα αυτό που βάζουμε στο καλάθι μας. Δείτε τι αλλάζει στις τιμές κρέατος, φρούτων και λαχανικών.
Το σούπερ μάρκετ έχει γίνει ένας από τους πιο ακριβούς προορισμούς για τον μέσο Έλληνα νοικοκύρη. Η άνοδος των τιμών στα τρόφιμα δεν είναι φαινόμενο της τελευταίας στιγμής, αλλά τα τελευταία χρόνια έχει επιταχυνθεί με τρόπο που γίνεται αισθητός σε κάθε επίσκεψη στο ταμείο.
Πίσω από αυτή την άνοδο κρύβονται πολλές αιτίες που συνδέονται μεταξύ τους. Ο πόλεμος στην Ουκρανία διατάραξε σοβαρά την παγκόσμια αγορά σιτηρών και λιπασμάτων. Η Ουκρανία και η Ρωσία μαζί αντιπροσωπεύουν σημαντικό μέρος της παγκόσμιας παραγωγής σιταριού και αραβοσίτου — δύο πρώτων υλών που βρίσκονται στη βάση της διατροφικής αλυσίδας. Όταν η παραγωγή και η μεταφορά τους διαταράσσεται, οι επιπτώσεις φτάνουν γρήγορα στο ψωμί, στις ζωοτροφές και κατ’ επέκταση στο κρέας.
Το κρέας είναι ίσως το προϊόν που έχει δεχτεί τη μεγαλύτερη πίεση. Οι κτηνοτρόφοι αντιμετωπίζουν αυξημένο κόστος σε ζωοτροφές και ενέργεια, και αυτό μεταφράζεται αναπόφευκτα σε υψηλότερες τιμές στο ράφι. Το μοσχάρι, το χοιρινό και το κοτόπουλο έχουν όλα ακριβύνει, με το κοτόπουλο να παραμένει η πιο «οικονομική» επιλογή για πολλές οικογένειες — αν και κι αυτό έχει ανεβεί σε τιμή.
Στα φρούτα και τα λαχανικά η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Εδώ παίζουν ρόλο και οι καιρικές συνθήκες, και το κόστος μεταφοράς, και η τιμή των καυσίμων. Τα ακραία καιρικά φαινόμενα — παγετοί, ξηρασίες, πλημμύρες — έχουν πλήξει καλλιέργειες σε όλη την Ευρώπη, μειώνοντας την προσφορά και ανεβάζοντας τις τιμές. Ο Έλληνας καταναλωτής το βλέπει αυτό κάθε φορά που ψάχνει για ντομάτες ή πιπεριές εκτός εποχής.
Ένα στοιχείο που συχνά παραβλέπεται είναι το κόστος ενέργειας στην παραγωγή. Τα θερμοκήπια, οι ψυκτικές αποθήκες, οι μεταποιητικές μονάδες — όλα λειτουργούν με ενέργεια. Όταν το ρεύμα και το πετρέλαιο ακριβαίνουν, το κόστος αυτό περνά τελικά στον καταναλωτή.
Τι μπορεί να κάνει ο καταναλωτής για να προστατευτεί; Μερικές πρακτικές επιλογές κάνουν διαφορά στον μηνιαίο λογαριασμό. Η αγορά εποχιακών προϊόντων είναι πάντα φθηνότερη από τα εισαγόμενα ή τα εκτός εποχής. Οι λαϊκές αγορές συχνά προσφέρουν καλύτερες τιμές από τα μεγάλα σούπερ μάρκετ, ειδικά για φρούτα και λαχανικά. Η σύγκριση τιμών μεταξύ καταστημάτων — κάτι που διευκολύνεται πλέον και από εφαρμογές στο κινητό — μπορεί να εξοικονομήσει αξιόλογα ποσά στο τέλος του μήνα.
Η κατάσταση δεν αναμένεται να αντιστραφεί άμεσα. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι οι τιμές στα τρόφιμα θα παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα για το άμεσο μέλλον, καθώς οι δομικές αιτίες — ενεργειακό κόστος, γεωπολιτική αστάθεια, κλιματική αλλαγή — δεν επιλύονται εύκολα ή γρήγορα. Αυτό σημαίνει ότι η έξυπνη διαχείριση του οικογενειακού προϋπολογισμού γίνεται πιο σημαντική από ποτέ.
