Η Google δημοσίευσε έρευνα που δείχνει ότι ένας κβαντικός υπολογιστής θα μπορούσε θεωρητικά να «σπάσει» ένα ιδιωτικό κλειδί Bitcoin σε μόλις 9 λεπτά. Αυτό δεν είναι απλώς τεχνολογικό νέο — αφορά άμεσα όποιον κατέχει κρυπτονομίσματα. Για να καταλάβεις γιατί, πρέπει πρώτα να καταλάβεις πώς λειτουργεί αυτή η τεχνολογία.
Οι περισσότεροι έχουν ακούσει ότι οι κβαντικοί υπολογιστές «μπορούν να είναι 0 και 1 ταυτόχρονα». Αυτό όμως δεν εξηγεί γιατί αποτελούν απειλή για το Bitcoin. Για να το καταλάβεις, χρειάζεται να πας λίγο πιο βαθιά.
Ένας κανονικός υπολογιστής αποθηκεύει πληροφορίες σε bits — μικρά «διακόπτες» που είναι είτε 0 είτε 1. Κάθε φωτογραφία, κάθε συναλλαγή Bitcoin, κάθε λέξη που έχεις πληκτρολογήσει ποτέ, αποθηκεύεται ως συνδυασμός αυτών των 0 και 1. Ένα σύγχρονο τσιπ κάνει δισεκατομμύρια τέτοιες πράξεις το δευτερόλεπτο, αλλά τις κάνει πάντα μία-μία, με σειρά.
Οι κβαντικοί υπολογιστές χρησιμοποιούν qubits αντί για bits. Ένα qubit μπορεί να είναι 0, 1, ή και τα δύο ταυτόχρονα. Αυτό δεν είναι μεταφορά — είναι κυριολεκτικά αυτό που συμβαίνει στο φυσικό επίπεδο.
Το πιο συνηθισμένο qubit, αυτό που χρησιμοποιεί και η Google, είναι ένας μικροσκοπικός βρόχος υπεραγώγιμου μετάλλου που ψύχεται στους 0,015 βαθμούς πάνω από το απόλυτο μηδέν — πιο κρύος από το διάστημα. Σε αυτή τη θερμοκρασία, το ηλεκτρικό ρεύμα ρέει ταυτόχρονα και προς τις δύο κατευθύνσεις. Δεν εναλλάσσεται γρήγορα μεταξύ τους — είναι μετρήσιμα και επαληθεύσιμα και στις δύο καταστάσεις μαζί.
Αυτό συμβαίνει γιατί σε υποατομικές κλίμακες οι νόμοι της φυσικής λειτουργούν διαφορετικά. Ένα σωματίδιο δεν έχει συγκεκριμένη θέση μέχρι να το παρατηρήσεις. Ένα ρεύμα σε έναν κβαντικό βρόχο δεν «επιλέγει» κατεύθυνση μέχρι να το μετρήσεις. Στην καθημερινή ζωή δεν το βλέπουμε αυτό γιατί τα αντικείμενα γύρω μας αλληλεπιδρούν συνεχώς με το περιβάλλον — αέρας, θερμότητα, δονήσεις — και αυτή η αλληλεπίδραση «καταρρέει» αμέσως την κβαντική κατάσταση. Γι’ αυτό και οι κβαντικοί υπολογιστές χρειάζονται τόσο ακραίες συνθήκες για να λειτουργήσουν.
Η δύναμη αυτής της τεχνολογίας κλιμακώνεται εκθετικά. Δύο κανονικά bits μπορούν να βρίσκονται σε μία από τέσσερις καταστάσεις τη φορά. Δύο qubits αντιπροσωπεύουν και τις τέσσερις ταυτόχρονα. Δέκα qubits αντιπροσωπεύουν 1.024 καταστάσεις. Πενήντα qubits φτάνουν σε αριθμό που ξεπερνά το ένα τετράκις εκατομμύριο. Κάθε επιπλέον qubit διπλασιάζει τις δυνατότητες.
Εδώ ακριβώς βρίσκεται η απειλή για το Bitcoin. Η ασφάλεια του Bitcoin βασίζεται σε ένα μαθηματικό «παγίδα μονής κατεύθυνσης»: από το ιδιωτικό κλειδί στο δημόσιο κλειδί η διαδρομή γίνεται σε χιλιοστά του δευτερολέπτου, αλλά η αντίστροφη — από το δημόσιο κλειδί πίσω στο ιδιωτικό — θα έπαιρνε σε έναν κανονικό υπολογιστή εκατομμύρια χρόνια. Αυτή η ασυμμετρία είναι η μόνη απόδειξη ότι κάποιος κατέχει πραγματικά τα νομίσματά του.
Ένας κβαντικός υπολογιστής που τρέχει έναν αλγόριθμο γνωστό ως αλγόριθμος Shor μπορεί να διανύσει αυτή την «παγίδα» ανάποδα. Η έρευνα της Google έδειξε ότι αυτό θα μπορούσε να γίνει με πολύ λιγότερους πόρους από ό,τι υπολόγιζε κανείς μέχρι τώρα — και μέσα σε χρόνο που ανταγωνίζεται τις ίδιες τις επιβεβαιώσεις συναλλαγών του Bitcoin.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το Bitcoin καταρρέει αύριο. Οι κβαντικοί υπολογιστές παραμένουν εξαιρετικά δύσκολοι στην κατασκευή και λειτουργία — τα qubits χάνουν συνεχώς την κβαντική τους κατάσταση, γι’ αυτό η «διόρθωση σφαλμάτων» είναι το μεγαλύτερο τεχνικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει ο κλάδος. Αλλά η κατεύθυνση είναι σαφής, και η κοινότητα των κρυπτονομισμάτων — καθώς και ο τραπεζικός τομέας — παρακολουθεί με ανησυχία.
Για όποιον κατέχει Bitcoin ή άλλα κρυπτονομίσματα, το ερώτημα δεν είναι αν αυτή η απειλή είναι πραγματική. Είναι πότε θα γίνει αρκετά συγκεκριμένη ώστε να απαιτήσει δράση.
