Οι κβαντικοί υπολογιστές αποτελούν αυξανόμενη απειλή για την ασφάλεια των κρυπτονομισμάτων. Το Solana έχει ξεκινήσει πειράματα για να θωρακιστεί, αλλά η λύση έχει βαρύ τίμημα: η ταχύτητα του δικτύου πέφτει κατά 90%. Το πρόβλημα δεν είναι θεωρητικό πια.
Για χρόνια, η βιομηχανία των κρυπτονομισμάτων έτρεχε πίσω από ταχύτητα, χαμηλά κόστη συναλλαγών και επεκτασιμότητα. Τώρα έρχεται αντιμέτωπη με ένα πολύ πιο θεμελιακό ερώτημα: τι γίνεται αν σπάσει η ίδια η κρυπτογράφηση που τα κρατά ασφαλή;
Αυτό που μέχρι πρότινος ακουγόταν σαν επιστημονική φαντασία αρχίζει να γίνεται επείγον ζήτημα. Οι κβαντικοί υπολογιστές, μηχανές που επεξεργάζονται πληροφορίες με βάση τις αρχές της κβαντικής φυσικής, έχουν τη δυνατότητα να λύνουν μαθηματικά προβλήματα που σήμερα θεωρούνται άλυτα. Και πάνω σε αυτά τα προβλήματα στηρίζεται η κρυπτογράφηση που προστατεύει τα ψηφιακά πορτοφόλια και τις συναλλαγές.
Πρόσφατη έρευνα από την Google και ακαδημαϊκούς συνεργάτες έδειξε ότι τέτοια συστήματα θα μπορούσαν κάποια στιγμή να σπάσουν την κρυπτογράφηση που χρησιμοποιεί σήμερα το Bitcoin, σε λεπτά αντί για χρόνια. Αυτό έχει πυροδοτήσει συζητήσεις σε όλη τη βιομηχανία.
Το Solana, ένα από τα ταχύτερα blockchain δίκτυα στον κόσμο, αποφάσισε να μην περιμένει. Η εταιρεία κρυπτογραφίας Project Eleven συνεργάστηκε με το Solana Foundation για να δοκιμάσει λύσεις ανθεκτικές στους κβαντικούς υπολογιστές. Τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά ως προς την κατεύθυνση, αλλά αποκαλυπτικά ως προς το κόστος.
Το βασικό πρόβλημα είναι τεχνικό αλλά κατανοητό: οι νέες, κβαντικά ασφαλείς «υπογραφές» που εγκρίνουν τις συναλλαγές είναι 20 έως 40 φορές μεγαλύτερες σε μέγεθος από αυτές που χρησιμοποιούνται σήμερα. Αυτό σημαίνει ότι το δίκτυο μπορεί να επεξεργαστεί πολύ λιγότερες συναλλαγές ταυτόχρονα. Στις δοκιμές, η έκδοση του Solana με την κβαντικά ασφαλή κρυπτογράφηση ήταν περίπου 90% πιο αργή από το σημερινό δίκτυο, σύμφωνα με τον Alex Pruden, διευθύνοντα σύμβουλο της Project Eleven.
Αυτό είναι ιδιαίτερα κρίσιμο για το Solana, γιατί η ταχύτητα είναι ακριβώς αυτό που το ξεχωρίζει από τον ανταγωνισμό. Ένα Solana που τρέχει με το 10% της σημερινής του ταχύτητας δεν είναι απλώς υποβαθμισμένο, είναι ουσιαστικά διαφορετικό προϊόν.
Υπάρχει όμως και ένα ακόμα πρόβλημα, πιο άμεσο. Σε αντίθεση με το Bitcoin και το Ethereum, όπου οι διευθύνσεις των πορτοφολιών προκύπτουν από κρυπτογραφημένα δημόσια κλειδιά, το Solana εκθέτει τα δημόσια κλειδιά απευθείας. Αυτή η τεχνική διαφορά σημαίνει ότι, σε ένα σενάριο κβαντικής επίθεσης, το 100% των πορτοφολιών του Solana είναι άμεσα εκτεθειμένο, όπως εξηγεί ο Pruden. Ένας κβαντικός υπολογιστής θα μπορούσε να επιλέξει οποιοδήποτε πορτοφόλι και να αρχίσει αμέσως να προσπαθεί να ανακτήσει το ιδιωτικό κλειδί.
Στο μεταξύ, κάποιοι προγραμματιστές στο οικοσύστημα του Solana εξετάζουν πιο άμεσες λύσεις για μεμονωμένους χρήστες. Μία από αυτές είναι τα λεγόμενα «Winternitz Vaults», ειδικά ψηφιακά θησαυροφυλάκια που χρησιμοποιούν διαφορετικό τύπο κρυπτογράφησης, θεωρητικά ανθεκτικό στους κβαντικούς υπολογιστές. Αντί να αλλάξουν ολόκληρο το δίκτυο, εστιάζουν στην προστασία μεμονωμένων πορτοφολιών, δίνοντας στους χρήστες μια επιλογή τώρα, ενώ οι μεγαλύτερες αναβαθμίσεις βρίσκονται ακόμα υπό συζήτηση.
Παρά τις δυσκολίες, το Solana έχει κάνει κάτι που λίγα δίκτυα έχουν τολμήσει: πέρασε από τη θεωρία στην πράξη. Υπάρχει ήδη δοκιμαστικό περιβάλλον με κβαντικά ασφαλείς υπογραφές, κάτι που ο Pruden χαρακτηρίζει ως σημαντικό βήμα μπροστά σε σχέση με τον υπόλοιπο κλάδο.
Το μεγαλύτερο ρίσκο, όπως το θέτει ο ίδιος, είναι η αναβλητικότητα. Η αναβάθμιση της κρυπτογράφησης σε αποκεντρωμένα συστήματα απαιτεί συντονισμό ανάμεσα σε προγραμματιστές, επικυρωτές, εφαρμογές και χρήστες. Αυτό παίρνει χρόνια. «Αυτό είναι πρόβλημα του αύριο, μέχρι που γίνεται πρόβλημα του σήμερα», λέει ο Pruden. «Και τότε χρειάζονται τέσσερα χρόνια για να διορθωθεί.»
