Ο συνιδρυτής της Block, Jack Dorsey, παρουσίασε το μοντέλο εταιρείας του μέλλοντος: η τεχνητή νοημοσύνη αναλαμβάνει τον ρόλο των μεσαίων διευθυντικών στελεχών. Η εξέλιξη αυτή έρχεται λίγες εβδομάδες μετά την απόλυση 4.000 εργαζομένων από την ίδια εταιρεία, με αιτία την επέκταση του AI.
Αν νομίζατε ότι η τεχνητή νοημοσύνη απειλεί μόνο τις χαμηλόβαθμες θέσεις εργασίας, η Block έρχεται να αλλάξει την εικόνα. Ο Jack Dorsey, συνιδρυτής της εταιρείας που γνωρίζετε και ως μητρική του Square και του Cash App, δημοσίευσε πρόσφατα ένα κείμενο-όραμα για το πώς θα λειτουργούν οι εταιρείες στο άμεσο μέλλον. Και το κεντρικό μήνυμα είναι σαφές: τα μεσαία διευθυντικά στελέχη μπορούν να αντικατασταθούν από AI.
Ο Dorsey και ο Roelof Botha, ανεξάρτητο μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Block, υποστηρίζουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να κάνει ό,τι κάνει ένας μεσαίος manager — και μάλιστα καλύτερα. Παρακολούθηση έργων, εντοπισμός προβλημάτων, κατανομή εργασιών, διακίνηση πληροφοριών. Όλα αυτά, λένε, μπορεί να τα αναλάβει η τεχνολογία πιο γρήγορα και πιο αποτελεσματικά από έναν άνθρωπο.
Το επιχείρημά τους δεν είναι απλώς τεχνολογικό — είναι και οργανωτικό. Οι περισσότερες εταιρείες λειτουργούν με ιεραρχία: η πληροφορία ανεβαίνει από τους εργαζόμενους στους managers, από εκεί στα ανώτερα στελέχη, και μετά κατεβαίνει πάλι. Αυτή η διαδικασία, λένε Dorsey και Botha, είναι αργή και δημιουργεί εμπόδια. Το AI μπορεί να παρέχει σε πραγματικό χρόνο μια πλήρη εικόνα για το τι συμβαίνει σε μια εταιρεία — χωρίς να χρειάζεται κανείς να περιμένει αναφορές και συσκέψεις.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι άνθρωποι εξαφανίζονται από τις εταιρείες. Σύμφωνα με το μοντέλο που περιγράφουν, οι εργαζόμενοι θα οργανωθούν σε τρεις κατηγορίες. Οι “individual contributors” θα χτίζουν και θα συντηρούν τα συστήματα. Οι “directly responsible individuals” θα αναλαμβάνουν συγκεκριμένα προβλήματα με πλήρη ελευθερία στον τρόπο που θα τα λύσουν. Και οι “player-coaches” θα έχουν κάποιες από τις δουλειές ενός manager — καθοδήγηση, υποστήριξη συναδέλφων — αλλά παράλληλα θα συνεχίζουν να δουλεύουν και οι ίδιοι ενεργά, π.χ. να γράφουν κώδικα.
Οι κρίσιμες αποφάσεις — επιχειρηματικές και ηθικές — παραμένουν στα χέρια ανθρώπων. Το AI δεν αποφασίζει, συντονίζει.
Το πλαίσιο αυτής της ανακοίνωσης δεν είναι τυχαίο. Τον Φεβρουάριο, η Block απέλυσε περίπου 4.000 εργαζόμενους — το 40% του προσωπικού της — επικαλούμενη την ταχεία ανάπτυξη του AI και την ανάγκη να παραμείνει ανταγωνιστική. Τον Μάρτιο, ορισμένοι από αυτούς επανήλθαν στην εταιρεία, χωρίς πολλές εξηγήσεις.
Η Block δεν είναι η μόνη. Πολλές εταιρείες τεχνολογίας έχουν μειώσει προσωπικό τους τελευταίους μήνες, με το AI να αναφέρεται συχνά ως βασική αιτία. Αυτό που κάνει τη συγκεκριμένη περίπτωση ενδιαφέρουσα είναι ότι η Block δεν αρκείται στις απολύσεις — προχωρά και σε μια θεωρητική τεκμηρίωση του νέου μοντέλου οργάνωσης που θέλει να υιοθετήσει.
Για τον μέσο εργαζόμενο, το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: οι θέσεις που βασίζονται κυρίως στη διαχείριση πληροφοριών και στον συντονισμό ανθρώπων βρίσκονται υπό πίεση. Αντίθετα, δεξιότητες που σχετίζονται με την παραγωγή έργου, την επίλυση προβλημάτων και την ανθρώπινη κρίση παραμένουν — προς το παρόν — εκτός εμβέλειας της τεχνολογίας.
