Οι ανησυχίες για ενδεχόμενο κλείσιμο της Ερυθράς Θάλασσας επανέρχονται στο προσκήνιο, με άμεσες επιπτώσεις στο διεθνές εμπόριο και τις τιμές καταναλωτή. Αν η διαδρομή αυτή αποκλειστεί, τα πλοία αναγκάζονται να κάνουν τον γύρο της Αφρικής, με αποτέλεσμα υψηλότερο κόστος μεταφοράς που τελικά πληρώνουμε εμείς στο ταμείο του σούπερ μάρκετ ή του βενζινάδικου.
Η Ερυθρά Θάλασσα δεν είναι απλώς μια γεωγραφική λεπτομέρεια στον χάρτη. Είναι μία από τις πιο κρίσιμες θαλάσσιες διαδρομές του πλανήτη, μέσα από την οποία περνά σημαντικό μέρος του παγκόσμιου εμπορίου — από πετρέλαιο και φυσικό αέριο μέχρι ηλεκτρονικά, ρούχα και τρόφιμα. Όταν αυτή η διαδρομή κινδυνεύει να κλείσει ή να αποσταθεροποιηθεί, οι συνέπειες φτάνουν γρήγορα στην καθημερινή ζωή του Έλληνα καταναλωτή.
Το σενάριο που ανησυχεί τους αναλυτές είναι απλό στη λογική του: αν τα εμπορικά πλοία δεν μπορούν να διασχίσουν με ασφάλεια την Ερυθρά Θάλασσα και το Στενό του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, αναγκάζονται να παρακάμψουν ολόκληρη την Αφρική μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας. Αυτό σημαίνει εβδομάδες επιπλέον ταξίδι, πολύ μεγαλύτερο κόστος καυσίμων και ναύλων, και τελικά ακριβότερα προϊόντα στα ράφια.
Δεν είναι θεωρητικό σενάριο. Στα τέλη του 2023 και στις αρχές του 2024, οι επιθέσεις των Χούθι της Υεμένης σε εμπορικά πλοία στην περιοχή είχαν ήδη αναγκάσει δεκάδες μεγάλες ναυτιλιακές εταιρείες να αλλάξουν δρομολόγια. Το αποτέλεσμα ήταν άμεσο: τα ναύλα εκτοξεύτηκαν, οι χρόνοι παράδοσης αυξήθηκαν και οι επιχειρήσεις άρχισαν να μεταφέρουν το επιπλέον κόστος στους καταναλωτές.
Για την Ελλάδα, η έκθεση σε αυτή την αστάθεια είναι διπλή. Από τη μία, ως χώρα που εισάγει μεγάλο μέρος των αγαθών που καταναλώνει — από καύσιμα μέχρι βιομηχανικά προϊόντα — οποιαδήποτε αύξηση στο κόστος μεταφοράς μεταφράζεται σε πληθωρισμό. Από την άλλη, η ελληνική ναυτιλία, που αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους στόλους παγκοσμίως, βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της αναταραχής.
Ο πληθωρισμός στα καύσιμα είναι το πιο άμεσο αποτέλεσμα που νιώθει ο καταναλωτής. Το πετρέλαιο μεταφέρεται σε μεγάλο βαθμό μέσω αυτής της διαδρομής, και οποιαδήποτε διαταραχή στην προσφορά ανεβάζει τις τιμές στα πρατήρια. Παράλληλα, τα βιομηχανικά προϊόντα από την Ασία — από κινητά τηλέφωνα μέχρι οικιακές συσκευές — γίνονται ακριβότερα, καθώς το κόστος logistics ενσωματώνεται στην τελική τιμή.
Αυτό που πρέπει να καταλάβουμε είναι ότι οι γεωπολιτικές κρίσεις σε απομακρυσμένες περιοχές δεν είναι πλέον «μακριά μας». Σε έναν κόσμο που βασίζεται σε παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού, ένα πρόβλημα στην Ερυθρά Θάλασσα μπορεί να σημαίνει ακριβότερο ρεύμα, ακριβότερη βενζίνη και ακριβότερα προϊόντα στο καλάθι της νοικοκυράς μέσα σε λίγους μήνες.
Για τον Έλληνα καταναλωτή, η πρακτική συμβουλή είναι να παρακολουθεί τις εξελίξεις και να μην εκπλήσσεται αν στους επόμενους μήνες δει νέες ανατιμήσεις σε καύσιμα και εισαγόμενα προϊόντα. Η αστάθεια στην περιοχή δεν έχει επιλυθεί, και οι αγορές το γνωρίζουν αυτό.
