Ο Κάθετος Διάδρομος φυσικού αερίου αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες ενεργειακές ευκαιρίες για την Ελλάδα τα τελευταία χρόνια. Η χώρα μπορεί να εξελιχθεί σε ενεργειακό κόμβο για τη νότια Ευρώπη, αρκεί να γίνουν οι σωστές κινήσεις. Η Gastrade, εταιρεία που λειτουργεί τον τερματικό σταθμό LNG της Αλεξανδρούπολης, εξηγεί τι απαιτείται για να γίνει αυτό πραγματικότητα.
Η Ελλάδα βρίσκεται σε μια ιδιαίτερα ευνοϊκή γεωγραφική θέση όσον αφορά την ενέργεια. Ο Κάθετος Διάδρομος φυσικού αερίου — δηλαδή το δίκτυο αγωγών και υποδομών που μεταφέρει αέριο από τη νότια Ευρώπη προς τον βορρά — περνά από την ελληνική επικράτεια, και αυτό δίνει στη χώρα έναν ρόλο που λίγες φορές έχει διαδραματίσει στο παρελθόν: αυτόν του ενεργειακού κόμβου.
Το ερώτημα δεν είναι αν η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα να επωφεληθεί, αλλά τι χρειάζεται για να το κάνει στην πράξη.
Τι είναι ο Κάθετος Διάδρομος και γιατί μας αφορά**
Με απλά λόγια, ο Κάθετος Διάδρομος είναι μια «ενεργειακή λεωφόρος» που συνδέει τις χώρες της νότιας και ανατολικής Μεσογείου με την κεντρική και βόρεια Ευρώπη. Μέσω αυτού, χώρες όπως η Βουλγαρία, η Σερβία, η Ουγγαρία και άλλες μπορούν να εφοδιάζονται με φυσικό αέριο που φτάνει στην Ελλάδα — είτε μέσω αγωγών είτε ως υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) από πλοία.
Ο τερματικός σταθμός LNG της Αλεξανδρούπολης, τον οποίο διαχειρίζεται η Gastrade, είναι ένα από τα βασικά «κλειδιά» αυτής της αλυσίδας. Πρόκειται για μια πλωτή μονάδα αποθήκευσης και επαναεριοποίησης — δηλαδή παραλαμβάνει LNG από πλοία, το μετατρέπει ξανά σε αέριο και το τροφοδοτεί στο δίκτυο.
Τι χρειάζεται για να λειτουργήσει πλήρως**
Για να αξιοποιηθεί στο έπακρο αυτή η υποδομή, χρειάζονται αρκετά πράγματα να συμβούν παράλληλα. Πρώτον, οι διασυνδέσεις με τις γειτονικές χώρες πρέπει να αναβαθμιστούν ή να ολοκληρωθούν, ώστε το αέριο που φτάνει στην Ελλάδα να μπορεί να «ταξιδέψει» βορειότερα χωρίς εμπόδια. Δεύτερον, απαιτείται σταθερό ρυθμιστικό πλαίσιο — δηλαδή σαφείς κανόνες για το πώς λειτουργεί η αγορά, ποιος έχει πρόσβαση στις υποδομές και με ποιους όρους.
Τρίτον, και ίσως πιο σημαντικό για τον απλό πολίτη, χρειάζεται πολιτική βούληση για να τοποθετηθεί η Ελλάδα ως αξιόπιστος εταίρος στον ευρωπαϊκό ενεργειακό χάρτη. Αυτό δεν είναι απλώς ζήτημα γεωπολιτικής — έχει άμεσες επιπτώσεις στις τιμές ενέργειας και στην ενεργειακή ασφάλεια της χώρας.
Τι κερδίζει ο Έλληνας πολίτης**
Το όφελος δεν είναι αφηρημένο. Μια Ελλάδα που λειτουργεί ως ενεργειακός κόμβος σημαίνει περισσότερες επενδύσεις, θέσεις εργασίας και έσοδα από τη διέλευση ενέργειας. Σημαίνει επίσης μεγαλύτερη διαπραγματευτική δύναμη στις αγορές αερίου, κάτι που θεωρητικά μπορεί να συμβάλει στη συγκράτηση των τιμών για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.
Επιπλέον, η διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού — που είναι ακριβώς αυτό που επιτρέπει ο Κάθετος Διάδρομος — μειώνει την εξάρτηση από έναν και μόνο προμηθευτή, κάτι που έγινε επώδυνα σαφές μετά την ενεργειακή κρίση του 2022.
Η ευκαιρία υπάρχει. Το αν και πότε θα αξιοποιηθεί πλήρως εξαρτάται από αποφάσεις που παίρνονται τώρα — τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
