Αν η εφορία σού έχει επιβάλει πρόστιμο ή επιπλέον φόρο που θεωρείς άδικο, έχεις το δικαίωμα να προσφύγεις στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών της ΑΑΔΕ. Τα στοιχεία όμως δείχνουν ότι μόνο 2 στις 10 τέτοιες προσφυγές καταλήγουν σε δικαίωση του φορολογούμενου — κάτι που αξίζει να ξέρεις πριν αποφασίσεις αν αξίζει να προχωρήσεις.
Κάθε χρόνο χιλιάδες πολίτες και επιχειρήσεις λαμβάνουν από την εφορία ειδοποιήσεις για επιπλέον φόρους ή πρόστιμα που δεν περίμεναν. Η πρώτη αντίδραση είναι συχνά η ίδια: «Αυτό είναι άδικο, θα προσφύγω». Και όντως, το δικαίωμα αυτό υπάρχει. Υπάρχει μάλιστα ειδικός μηχανισμός για αυτό: η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) της ΑΑΔΕ, που λειτουργεί ως ένα είδος «εσωτερικού δικαστηρίου» πριν φτάσει η υπόθεση στα τακτικά δικαστήρια.
Το πρόβλημα είναι ότι τα ποσοστά επιτυχίας είναι χαμηλά. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, μόνο περίπου 2 στις 10 προσφυγές που εξετάζει η ΔΕΔ καταλήγουν σε δικαίωση του φορολογούμενου. Οι υπόλοιπες είτε απορρίπτονται εξ ολοκλήρου είτε γίνονται δεκτές μόνο εν μέρει — δηλαδή ο φόρος ή το πρόστιμο μειώνεται, αλλά δεν εξαφανίζεται.
Τι είναι η ΔΕΔ και πώς λειτουργεί**
Η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών είναι ο υποχρεωτικός σταθμός πριν από οποιαδήποτε προσφυγή στα διοικητικά δικαστήρια. Αν λάβεις μια πράξη από την εφορία — για παράδειγμα αποτέλεσμα φορολογικού ελέγχου — και διαφωνείς, πρέπει πρώτα να υποβάλεις ενδικοφανή προσφυγή στη ΔΕΔ εντός 30 ημερών. Μόνο αν η ΔΕΔ σε απορρίψει μπορείς να πας στο δικαστήριο.
Η διαδικασία είναι γραπτή και δεν απαιτεί φυσική παρουσία. Υποβάλλεις τα έγγραφά σου, παρουσιάζεις τα επιχειρήματά σου και η υπηρεσία αποφασίζει εντός συγκεκριμένης προθεσμίας — συνήθως 120 ημερών. Αν δεν απαντήσει εντός της προθεσμίας, η σιωπή θεωρείται απόρριψη.
Γιατί τόσο λίγες προσφυγές δικαιώνονται**
Υπάρχουν διάφοροι λόγοι για τα χαμηλά ποσοστά. Αρκετές προσφυγές υποβάλλονται χωρίς επαρκή τεκμηρίωση — ο φορολογούμενος διαφωνεί, αλλά δεν έχει τα αποδεικτικά στοιχεία που χρειάζονται. Άλλες φορές, η ίδια η πράξη της εφορίας είναι νομικά ορθή, ακόμα κι αν φαίνεται άδικη στον πολίτη. Και σε ορισμένες περιπτώσεις, η προσφυγή υποβάλλεται εκπρόθεσμα ή με τυπικά λάθη που την καθιστούν απαράδεκτη.
Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι η ΔΕΔ ανήκει στην ίδια την ΑΑΔΕ — δεν είναι ανεξάρτητο όργανο. Αυτό από μόνο του δεν σημαίνει ότι δεν λειτουργεί σωστά, αλλά εξηγεί εν μέρει γιατί πολλοί φορολογούμενοι επιλέγουν να συνεχίσουν στα δικαστήρια ακόμα και μετά από μερική αποδοχή.
Τι πρέπει να κάνεις αν βρεθείς σε αυτή τη θέση**
Αν λάβεις πράξη από την εφορία που θεωρείς λανθασμένη, το πρώτο βήμα είναι να μη χάσεις χρόνο. Η προθεσμία των 30 ημερών τρέχει από την κοινοποίηση της πράξης και δεν παρατείνεται εύκολα. Συμβουλέψου έναν φοροτεχνικό ή δικηγόρο με εμπειρία σε φορολογικές υποθέσεις — όχι για να σε τρομάξει, αλλά για να αξιολογήσει αν η υπόθεσή σου έχει πραγματικές πιθανότητες.
Το κόστος μιας αβάσιμης προσφυγής δεν είναι μόνο οι αμοιβές του συμβούλου σου. Είναι και ο χρόνος που χάνεις, η αβεβαιότητα που παρατείνεται και — αν τελικά χάσεις — ενδεχομένως επιπλέον επιβαρύνσεις. Το 2 στα 10 δεν σημαίνει ότι δεν αξίζει να προσφύγεις. Σημαίνει ότι αξίζει να το σκεφτείς καλά πριν το κάνεις.
