Τα νέα ληξιπρόθεσμα χρέη προς την εφορία εκτινάχθηκαν στα 9,858 δισεκατομμύρια ευρώ μέσα στο 2025. Πρόκειται για φόρους που έχουν βεβαιωθεί αλλά δεν έχουν πληρωθεί εμπρόθεσμα. Το νούμερο αυτό αποτυπώνει μια πραγματικότητα που αφορά εκατομμύρια πολίτες και επιχειρήσεις.
Τα νούμερα μιλούν από μόνα τους. Μέσα στο 2025, τα νέα χρέη που δημιουργήθηκαν προς την εφορία — δηλαδή φόροι που έπρεπε να πληρωθούν αλλά δεν πληρώθηκαν στην ώρα τους — έφτασαν τα 9,858 δισεκατομμύρια ευρώ. Ο αριθμός αυτός αφορά αποκλειστικά τα νέα ληξιπρόθεσμα, όχι το συνολικό απόθεμα παλαιών οφειλών που έχει συσσωρευτεί τα προηγούμενα χρόνια.
Τι σημαίνει «ληξιπρόθεσμο χρέος» στην πράξη; Απλά: ο φορολογούμενος — είτε ιδιώτης είτε επιχείρηση — έλαβε ειδοποίηση από την ΑΑΔΕ για κάποιον φόρο (π.χ. ΕΝΦΙΑ, φόρο εισοδήματος, ΦΠΑ), αλλά δεν τον εξόφλησε μέχρι την προθεσμία. Από εκείνη τη στιγμή, το χρέος μπαίνει στη λίστα των ληξιπρόθεσμων και αρχίζουν να τρέχουν προσαυξήσεις και κυρώσεις.
Γιατί ανεβαίνουν τόσο τα νέα ληξιπρόθεσμα;
Οι λόγοι είναι συνήθως συνδυαστικοί. Από τη μία, η αύξηση των φορολογικών υποχρεώσεων — περισσότεροι φόροι, υψηλότερα ποσά — πιέζει τα νοικοκυριά και τις μικρές επιχειρήσεις που ήδη δυσκολεύονται να ανταπεξέλθουν. Από την άλλη, η ακρίβεια και το αυξημένο κόστος ζωής αφήνουν λιγότερα χρήματα διαθέσιμα για φορολογικές υποχρεώσεις.
Δεν είναι τυχαίο ότι μεγάλο μέρος των νέων ληξιπρόθεσμων αφορά ΦΠΑ και φόρο εισοδήματος — δηλαδή τις δύο κατηγορίες που πλήττουν κυρίως ελεύθερους επαγγελματίες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Τι γίνεται αν έχεις ληξιπρόθεσμα χρέη;
Αν βρίσκεσαι σε αυτή την κατάσταση, το πρώτο πράγμα που πρέπει να ξέρεις είναι ότι η αδράνεια κοστίζει. Κάθε μέρα που περνά, το χρέος μεγαλώνει λόγω προσαυξήσεων. Η ΑΑΔΕ έχει τη δυνατότητα να προχωρήσει σε κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών, μισθών ή ακινήτων, αν το χρέος παραμείνει ανεξόφλητο.
Η πιο πρακτική λύση για όσους αδυνατούν να πληρώσουν εφάπαξ είναι η ρύθμιση οφειλών. Η εφορία προσφέρει δυνατότητα τμηματικής εξόφλησης — συνήθως έως 24 ή 48 δόσεις, ανάλογα με το πρόγραμμα που ισχύει κάθε φορά. Με τη ρύθμιση, σταματούν οι κατασχέσεις και ο φορολογούμενος αποκτά ξανά φορολογική ενημερότητα, κάτι απαραίτητο για συναλλαγές με το Δημόσιο, δάνεια ή μεταβιβάσεις ακινήτων.
Τι πρέπει να κάνεις αν έχεις οφειλές;
Το πρώτο βήμα είναι να μπεις στο myAADE (aade.gr) και να δεις ακριβώς τι χρωστάς και σε ποιες κατηγορίες. Στη συνέχεια, αν δεν μπορείς να πληρώσεις αμέσως, κάνε αίτηση για ρύθμιση — όσο πιο γρήγορα, τόσο λιγότερες προσαυξήσεις θα έχουν συσσωρευτεί. Αν τα ποσά είναι μεγάλα ή η κατάσταση περίπλοκη, αξίζει να συμβουλευτείς έναν λογιστή πριν κάνεις οποιαδήποτε κίνηση.
Το μεγάλο ζήτημα που αναδεικνύουν αυτά τα στοιχεία δεν είναι μόνο φορολογικό — είναι και κοινωνικό. Σχεδόν 10 δισεκατομμύρια ευρώ νέων ανείσπρακτων φόρων σε έναν χρόνο δείχνουν ότι ένα μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας δυσκολεύεται να ανταπεξέλθει στις υποχρεώσεις του. Για τον κάθε πολίτη ξεχωριστά, όμως, η λύση είναι πάντα η ίδια: να μην αφήνει τα χρέη να μεγαλώνουν και να αναζητά ρύθμιση έγκαιρα.