Τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς την εφορία έχουν φτάσει τα 114,2 δισεκατομμύρια ευρώ, ένα νούμερο που αντικατοπτρίζει χρόνια συσσώρευση οφειλών από φυσικά και νομικά πρόσωπα. Το μεγαλύτερο μέρος αυτών των χρεών θεωρείται ανείσπρακτο, καθώς αφορά οφειλέτες χωρίς περιουσιακά στοιχεία ή επιχειρήσεις που έχουν κλείσει εδώ και χρόνια. Για τον απλό φορολογούμενο, το ζήτημα αυτό έχει άμεσες συνέπειες, αφού η ΑΑΔΕ εντείνει τους ελέγχους και τα μέτρα είσπραξης.
Το συνολικό ποσό που χρωστούν φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις στην εφορία έχει διαμορφωθεί στα 114,2 δισεκατομμύρια ευρώ. Πρόκειται για ληξιπρόθεσμες οφειλές που έχουν συσσωρευτεί κατά κύριο λόγο τα χρόνια της οικονομικής κρίσης, αλλά και μετά από αυτήν, και αποτελούν έναν από τους μεγαλύτερους πονοκεφάλους της ελληνικής φορολογικής διοίκησης.
Το πρώτο πράγμα που πρέπει να ξέρει κανείς είναι ότι αυτά τα 114 δισ. δεν είναι όλα εισπράξιμα. Η ΑΑΔΕ εκτιμά ότι το μεγαλύτερο μέρος τους — πάνω από τα δύο τρίτα — αφορά οφειλέτες που είτε έχουν πεθάνει, είτε έχουν κλείσει την επιχείρησή τους, είτε απλά δεν έχουν κανένα περιουσιακό στοιχείο που να μπορεί να κατασχεθεί. Στην πράξη, αυτά τα χρήματα είναι χαμένα για το κράτος.
Το ενεργό, δηλαδή το εισπράξιμο τμήμα των οφειλών, είναι σαφώς μικρότερο, αλλά παραμένει πολύ σημαντικό. Εκεί εστιάζει πλέον η φορολογική αρχή, με στοχευμένες ενέργειες: κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών, δεσμεύσεις ακινήτων, παρακράτηση επιστροφών φόρου και ενημέρωση μέσω του συστήματος myAADE.
Οι μεγαλύτερες οφειλές δεν προέρχονται από ιδιώτες με μικρά χρέη, αλλά από μεγάλες επιχειρήσεις και ομίλους που συσσώρευσαν τεράστιες εκκρεμότητες κατά τη διάρκεια της κρίσης. Σημαντικό μέρος αφορά επίσης εισφορές και φόρους που δεν αποδόθηκαν ποτέ, παρόλο που είχαν παρακρατηθεί από μισθούς ή τιμολόγια.
Για τον μέσο πολίτη, το μήνυμα είναι σαφές: η εφορία έχει γίνει πιο αποτελεσματική στο να εντοπίζει και να κυνηγά ενεργές οφειλές. Αν κάποιος έχει ρυθμισμένη οφειλή και σταματήσει να πληρώνει τις δόσεις, η αντίδραση είναι πλέον πολύ πιο γρήγορη από ό,τι παλιά. Το ίδιο ισχύει και για όσους έχουν εκκρεμείς φορολογικές υποχρεώσεις που δεν έχουν τακτοποιήσει.
Αν έχεις χρέος στην εφορία, η καλύτερη κίνηση είναι να μην το αφήνεις να μεγαλώνει. Οι προσαυξήσεις και οι τόκοι εκτοξεύουν το αρχικό ποσό, ενώ παράλληλα χάνεις το δικαίωμα σε επιστροφές φόρου και σε αποδεικτικό φορολογικής ενημερότητας — κάτι που μπλοκάρει πρακτικά κάθε συναλλαγή με το δημόσιο, από την πώληση ακινήτου μέχρι τη συμμετοχή σε διαγωνισμό.
Υπάρχουν διαθέσιμες ρυθμίσεις για όσους αδυνατούν να πληρώσουν εφάπαξ. Το πρόγραμμα των 24 ή 48 δόσεων μέσω της ΑΑΔΕ είναι η πιο συνηθισμένη λύση, ενώ για συγκεκριμένες κατηγορίες οφειλετών υπάρχουν και ειδικές ρυθμίσεις με καλύτερους όρους. Το κλειδί είναι να κινηθείς πριν η εφορία κινηθεί εναντίον σου.
Το συνολικό μέγεθος του προβλήματος — 114 δισ. ευρώ — δείχνει πόσο βαθιά είναι η κουλτούρα της φοροδιαφυγής και της μη πληρωμής στη χώρα. Η αντιμετώπισή του δεν είναι μόνο ζήτημα ελέγχων, αλλά και εμπιστοσύνης μεταξύ κράτους και πολιτών — κάτι που χτίζεται αργά και με δυσκολία.
